Dysplazja stawów biodrowych – praktyczne informacje dla rodziców

W dzisiejszym artykule chcemy zwrócić szczególną uwagę, jak duże znaczenie mają badania wykonywane w pierwszych miesiącach życia, dla prawidłowego rozwoju dziecka. Jedną z najczęstszych przyczyn problemów zdrowotnych w dorosłym życiu, jest wrodzona dysplazja stawów biodrowych, którą można wykryć poprzez badania wykonywane przez lekarzy w placówkach medycznych.

Na początku wyjaśnijmy pojęcie dysplazji. Otóż dysplazja stawów biodrowych, jest to wada wrodzona stawu biodrowego, podczas której dochodzi do wysuwania się głowy kości udowej z panewki (wskutek nieprawidłowego rozwoju panewki stawu biodrowego).

Przyczyny powstawania

Do dysplazji stawów biodrowych dochodzi wskutek zmian wrodzonych w obrębie budowy stawu biodrowego, zarówno podczas okresu noworodkowego jak i niemowlęcego. Ponadto wpływ na powstawanie dysplazji, ma także nieprawidłowa pielęgnacja dziecka, oraz przewijanie. Dzieci u których poród odbywał się poprzez ułożenie pośladkowe, mają większe predyspozycje do powstawania dysplazji. Ponadto wada ta częściej występuje u dziewczynek, niż u chłopców.

Rycina 1 Dziecko z dysplazją stawu biodrowego

Diagnostyka i obraz kliniczny dysplazji biodrowej

Dysplazja stawów biodrowych, jak już wcześniej zostało wspomniane dotyczy wad rozwojowych w obrębie stawu biodrowego. Wady te dotyczą nie tylko budowy samej panewki (która jest zbyt płaska, i szeroka, co skutkuje brakiem prawidłowego krycia głowy kości udowej
w stawie), ale także budowy głowy kości udowej ( wadliwe ustawienie głowy kości udowej względem panewki) oraz więzadeł otaczających staw biodrowy.

Objawia się to u dziecka poprzez asymetrię fałdów pośladkowych, uwypuklenie krętarza większego kości udowej, różnice w długości kończyn dolnych, ograniczenie ruchu odwiedzenia oraz objaw przeskakiwania głowy kości udowej w wyniku nacisku na ugięte kończyny dolne przy maksymalnym ich odwiedzeniu – objaw Ortolaniego.

Nieleczona dysplazja prowadzi do zmiany mechanizmu chodu (chód utykający), ograniczenia ruchomości w zajętym stawie i trudności
w poruszaniu się, co ostatecznie może doprowadzić do konieczności wymiany stawu biodrowego (endoproteza).

Diagnostykę w obecnych czasach przeprowadza się już w pierwszych miesiącach życia, podczas profilaktycznych badań lekarskich,
w trakcie których wykonuje się USG stawów biodrowych, a także wykonuje się testy diagnostyczne tj. objaw Ortolaniego i objaw Barlowa.

Leczenie dysplazji stawów biodorwych

W leczeniu zachowawczym, głownym celem jest dążenie do prawidłowego ustawienia elementów stawów biodrowych względem siebie. Uzyskuje się to poprzez pozycje ułożeniowe, są  to np. częste układanie dziecka w leżeniu na brzuchu, oraz szerokie pieluchowanie, tak by nóżki dziecka znajdowały się w szerokim ustawieniu stawów biodrowych tzw. pozycja żabki. Do tego celu wykorzystywane są np. pieluchy Frejki, dzięki którym otrzymuje się prawidłowe ustawienie stawów biodrowych w odwiedzeniu.

Rycina 2 Pieluszki Frejki

Ponadto zastosowanie znajduje także uprząż Pavlika, która także wymusza odwiedzenie w stawach biodrowych, dla lepszego pokrycia głowy kosci udowej w panewce stawu.

Rycina 3 Uprząż Pavlika

 

Jeśli leczenie zachowawcze nie przynosi rezultatów, zastosowanie znajduje leczenie operacyjne korygujące stawy biodrowe. Po operacji stosowany jest gips czynnościowy. Fizjoterapia przedooperayjna ma na celu zapobieganie przykurczom w obrębie stawów, a także naukę ćwiczeń, które wykorzystywane są zarówno przed jak i po operacji. Po zabiegu operacyjnym, głównym celem jest jak najszybsze usprawnienie dziecka, poprzez wykorzystywanie specjalistycznych ćwiczeń wykonywanych w gabinetach rehabilitacyjnych przez wykwalifikowanych fizjoterapeutów.

 

Badania profilaktyczne w pierwszych miesiącach życia pozwalają na wczesne wykrycie zmian w obrębie budowy stawów biodrowych. Często umiejętne pieluchowanie i znajomość pozycji ułożeniowych, może uchronić rodziców i ich dzieci przed konsekwencjami, jakie niesie niezdiagnozowana i nieleczona dysplazja stawów biodrowych. Dlatego pamiętajmy, że badania kontrolne powinny stanowić nieodzowny element życia każdego maluszka i jego rodziców.

Rycina 4 Badanie lekarskie