Czy moje dziecko ma wadę postawy?

Czy moje dziecko ma wadę postawy? Takie pytania są często zadawane przez rodziców w gabinetach rehabilitacyjnych. W obecnych czasach, można znaleźć wiele informacji na ten temat, jednakże nie wszystkie te treści są często zrozumiałe dla rodziców. My, jako fizjoterapeuci chcemy dzisiaj w niniejszym artykule, przedstawić Państwu charakterystykę najczęstszych wad postawy, oraz wskazówki co robić by zapobiec ich powstawaniu.

Celem naszego artykułu nie jest nauczenie Państwa diagnozowania wad postawy, gdyż w tym zakresie należy odnieść się do wiedzy lekarza specjalisty, czy fizjoterapeuty. My natomiast chcemy zwrócić uwagę rodziców, na charakterystyczne cechy poszczególnych wad postawy, które mogą dać rodzicom sygnał do tego, że być może ich dziecko należy skonsultować ze specjalistą.

Do najczęstszych wad postawy wśród dzieci i młodzieży należą: plecy okrągłe, plecy wklęsłe, plecy okrągło – wklęsłe, plecy płaskie oraz skoliozy.

Charakterystyka pleców okrągłych

Plecy okrągłe, jest to wada postawy ciała, w której dochodzi do pogłębienia kifozy piersiowej. Inaczej mówiąc dziecko przyjmuje pozycję zgarbioną poprzez wysunięcie barków do przodu, zapadnięcie klatki piersiowej oraz wysunięcie głowy do przodu (tzw. protrakcja). Ponadto dochodzi do osłabienia mięśni prostowników grzbietu, oraz przykurczenia mięśni piersiowych. Do wytworzenia tej wady dochodzi w momencie, gdy dziecko przyjmuje niepoprawną pozycję siedzącą czy stojącą. W okresie młodzieńczym szczególnie narażone są dziewczynki w okresie pokwitania, gdyż mają tendencje do garbienia się.

Charakterystyka pleców wklęsłych

Plecy wklęsłe, jest to wada postawy ciała, w której dochodzi do pogłębienia lordozy lędźwiowej oraz spłycenia kifozy piersiowej. Mówiąc potocznie dziecko przyjmując postawę wyprostowaną, wypycha brzuszek do przodu, co w efekcie prowadzi do uwypuklenia pośladków oraz zmniejszenia fizjologicznej kifozy piersiowej (czyli na odcinku piersiowym dochodzi do wyrównania fizjologicznej krzywizny). Ponadto poprzez wypychanie brzuszka do przodu, dochodzi do osłabienia mięśni brzucha czego efektem może być przeprost w stawach kolanowych u dzieci oraz napięcie mięśni grzbietu na wysokości lędźwi. Do wytworzenia się tej wady dochodzi głównie u dzieci z tendencją do uwypuklania brzuszka w pozycji stojącej.

Charakterystyka pleców okrągło – wklęsłych

Plecy okrągło – wklęsłe powstają w wyniku połączenia dwóch wad pleców okrągłych i wklęsłych. U takich dzieci dochodzi do pogłębienia zarówno kifozy piersiowej jak i lordozy lędźwiowej. W wadzie tej, jak i w przypadku pleców okrągłych dochodzi do wysunięcia barków do przodu i przyjęcia postawy zgarbionej, odstawanie kątów dolnych łopatek. Ponadto dochodzi do pogłębienia lordozy lędźwiowej poprzez uwypuklenie brzuszka do przodu oraz uwypuklenia pośladków do tyłu. Osłabieniu ulegają mięśnie prostowniki grzbietu, mięsień najszerszy grzbietu oraz mięśnie brzucha. Napięciu zaś ulegają mięśnie piersiowe oraz zginacze stawu biodrowego (są to m.in. mięsień biodrowo – lędźwiowy oraz grupa przednia mięśni uda). Wada ta powstaje w wyniku błędnie powielanych wzorców postawy, asymetrii napięć mięśniowych, a także w wyniku urazów przebiegających z usztywnieniem w obrębie kręgosłupa piersiowego.

Charakterystyka pleców płaskich

Plecy płaskie, jest to wada postawy ciała przebiegająca ze spłyceniem fizjologicznych krzywizn kręgosłupa tj. lordoza lędźwiowa i kifoza piersiowa. W wadzie tej dochodzi do obniżenia wysokości braków, zmniejszenia wymiaru poprzecznego klatki piersiowej (czyli. spłycenie klatki piersiowej), oraz do wklęśnięcia brzuszka. Do powstawania tej wady dochodzi u dzieci ze słabo ukształtowanym układem mięśniowym.

Charakterystyka skolioz

Skolioza jest to trójpłaszczyznowe skrzywienie kręgosłupa. Czyli w przebiegu skoliozy dochodzi do zmian w trzech płaszczyznach tj. płaszczyźnie czołowej, strzałkowej i poprzecznej.  W przebiegu skoliozy mamy do czynienia z powstawaniem garbów żebrowych, wałów lędźwiowych, asymetrią ustawienia poszczególnych odcinków ciała. Wielkość kąta skrzywienia wylicza się za pomocą zdjęcia RTG kręgosłupa. Przyczyn powstawania skolioz jest wiele, może dochodzić do niej z przyczyn strukturalnych (np. w przebiegu zmian w obrębie układu kostnego, nerwowego czy mięśniowego), a także z przyczyn funkcjonalnych czyli niepoprawnych nawyków ruchowych, które utrwalane przez dłuższy okres czasu wywojują zmiany w obrębie kręgosłupa . Skoliozy są bardzo trudnym i bardzo szczegółowym tematem, my w dzisiejszym artykule przedstawiliśmy tylko niewielką część dotyczącą tej tematyki.

Rycina 1. Wady postawy ciała

Każda wada postawy powinna być konsultowana z lekarzem specjalistą, oraz fizjoterapeutą w celu ustalenia programu rehabilitacyjnego. Dlatego też,  obserwacja postawy ciała dzieci przez rodziców i wszelkie nieprawidłowości, budzące wątpliwości rodziców, powinny być konsultowane ze specjalistą, gdyż niewyleczone wady postawy w wieku dziecięcym, czy młodzieńczym rzutują na powstawanie zespołów bólowych kręgosłupa w dorosłym życiu.