Entezopatia rozcięgna podeszwowego

Dzisiejszy artykuł poświęcony jest jednemu z częstszych powodów wizyt w gabinetach lekarskich i fizjoterapeutycznych jakim jest entezopatia rozcięgna podeszwowego. W dzisiejszym artykule postaramy się przedstawić etiologię, oraz sposoby postępowania leczniczego w tego typu przypadkach.

Na początek troszkę anatomii…..

Aby móc przedstawić Państwu specyfikę problemu, o jakim dziś będziemy pisać, na początku postaramy się w łatwy sposób przybliżyć Państwu anatomię rozcięgna podeszwowego.

Otóż, rozcięgno podeszwowe jest łącznotkankowym pasmem, przebiegającym od guzowatości kości piętowej, do dystalnych paliczków palców I-V stopy. Dwuwarstwowe pasmo biegnie od przodu bezpośrednio na zginaczu krótkim palców. W połowie swojej długości rozcięgno dzieli się na pięć tzw. ”odnóg”, które kończą się na pochewkach ścięgien i torebkach stawów śródstopno-paliczkowych. Pasmo boczne rozcięgna natomiast biegnie, aż do mięśni V palca stopy. Pasmo przyśrodkowe rozcięgna, biegnie do mięśni I palca stopy (czyli palucha). Pasmo włókien ścięgnistych, przebiega natomiast poprzecznie pod głowami kości śródstopia. 

Rozcięgno podeszwowe stopy pełni rolę stabilizacji dynamicznej (podczas fazy „przetaczania” stopy) w trakcie chodu, oraz funkcję statyczną. Zerwanie rozcięgna podeszwowego powoduje obniżenie łuku podłużnego stopy.
 

Charakterystyka entezopatii rozcięgna podeszwowego …..

No dobrze, omówiliśmy anatomię rozcięgna, więc teraz postaramy się wytłumaczyć, czym jest wspomniana entezopatia??? Omawiana entezopatia jest jedną z częstszych przyczyn dolegliwości bólowych w okolicy tylno-przyśrodkowej guzowatości kości piętowej, oraz wywołuje znaczne napięcie rozcięgna podeszwowego stopy. Powodowane jest to toczącymi się przewlekle procesami degeneracyjnymi w rozcięgnie podeszwowym i okolicznych tkankach. Czynniki wywołujące powstawanie tej przykrej dolegliwości można podzielić na trzy grupy.

Pierwszą grupę stanowią czynniki biomechaniczne takie jak: nadmierna pronacja stopy podczas chodu, rotacja wewnętrzna stopy, płaskostopie, oraz zaburzenia biomechaniki działania ścięgna Achillesa (przykurcze, stany po zerwaniu ścięgna itp.). Ogólnie mówiąc są to wszystkie zaburzenia związane z mechaniką działania stopy, wynikające wielokrotnie z nieleczonych wad w okresie dziecięcym, które później rzutują w okresie dorosłym na funkcjonowanie aparatu ruchu.

Drugą grupę stanowią czynniki degeneracyjne, do których można zaliczyć zmiany w rozcięgnie związane z okresem starzenia się, oraz atrofię tkanki tłuszczowej. Ponadto, długotrwałe nieleczone stany zapalne, które prowadzą do powolnych zmian w obrębie struktur rozcięgna.

Trzecią grupę stanowią współistniejące stany chorobowe takie jak: reumatoidalne zapalenie stawów, otyłość, nadwaga, urazy itp.

Entezopatia charakteryzuje się tępym bólem, znacznie ograniczającym aktywność fizyczną i jakość życia. Ból najczęściej pojawia się rano, po przebudzeniu lub po dłuższym siedzeniu. Ból zazwyczaj mija po około kilku minutach chodzenia, jednak pojawia się przy dłuższym chodzeniu, bądź staniu. Niekiedy pacjenci odczuwają przykurcz rozcięgna, co w dużej mierze utrudnia pracę dynamiczną stopy, czego wynikiem jest pogorszenie lokomocji (np. chód utykający).

Leczenie entezopatii rozcięgna podeszwowego ……

Leczenie entezopatii obejmuje dwa kierunki: leczenie zachowawcze i operacyjne.

Leczenie zachowawcze obejmuje kinezyterapię, fizykoterapię, oraz zaopatrzenie ortopedyczne. Jeśli mowa o zaopatrzeniu ortopedycznym, to mamy tu na uwadze głównie wkładki ortopedyczne do butów, czy ortezy zakładane na noc, których celem jest odciążenie stopy. Natomiast fizykoterapia, opiera się głównie na leczeniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym. Do tego celu wykorzystuje się zabiegi takie jak: laser, ultradźwięki, krioterapia itp. główne leczenie opiera się natomiast na kinezyterapii (czyli leczeniu ruchem). Dla każdego pacjenta przygotowuje się indywidualny program ćwiczeń (z uwzględnieniem stanu chorobowego). W przypadku przykurczy tkanek miękkich zastosowanie znajduje również masaż leczniczy. W ostatnich czasach bardzo dobrą skuteczność przynosi również stosowanie aplikacji Kinesiology Taping, które w dużej mierze wpływają na obniżenie odczuć bólowych.

Ponadto, leczenie zachowawcze obejmuje również farmakoterapię (NLPZ), oraz miejscowe ostrzykiwanie lekami pochodzenia sterydowego (kortykosteroidy). Oczywiście należy mieć na uwadze fakt, iż o wszystkich w/w metodach leczenia decyduje lekarz z uwzględnieniem wskazań i przeciwwskazań zdrowotnych!!!

W momencie kiedy leczenie zachowawcze nie przynosi efektów, przeprowadza się leczenie operacyjne. Najczęściej przeprowadza się fascjotomię rozcięgna podeszwowego (czyli miejscowe wycięcie zmienionych tkanek).

Rozwój medycyny w ostatnich latach przyczynił się do powstania jeszcze jednego sposobu leczenia entezopatii rozcięgna podeszwowego. Metoda ta polega na zastosowaniu osocza bogatopłytkowego. Znajduje ona coraz szersze zastosowanie w leczeniu nie tylko entezopatii, ale również innych stanów chorobowych związanych z tkankami miękkimi. Metoda leczenia osoczem bogatopłytkowym stanowi przede wszystkim naturalny sposób hamowania zmian degeneracyjnych. Jeśli mowa o skuteczności, to należy nadmienić fakt, iż owa metoda znajduje się ciągle w sferze badań, ale wyniki prezentowane przez lekarzy na całym świecie są obiecujące.