Irradiacja - efektywny proces wczesnego usprawniania pacjentów po urazach

W dzisiejszym artykule postaramy się przybliżyć Państwu proces "irradiacji", który szeroko stosowany jest we wczesnym procesie usprawniania pacjentów po urazach (czy to ortopedycznych, czy neurologicznych). Bardzo często do gabinetów fizjoterapii przychodzą pacjenci, którzy zgłaszają się zbyt późno na rehabilitację mimo, iż kierowani byli wcześniej przez swoich lekarzy prowadzących.


Wynika to w większości z tego, że pacjenci będący jeszcze w trakcie unieruchomienia np. kończyny sami decydują się na przystąpienie do procesu usprawniania, dopiero po zdjęciu unieruchomienia. My w niniejszym artykule chcemy zwrócić uwagę Państwa na to, jak ważne jest wczesne postępowanie usprawniające i w jak znaczny sposób wpływa na wynik końcowego etapu leczenia. 

 

Na początku postaramy się wyjaśnić pojęcie "irradiacji"....

W terminologii medycznej "irradiację" określa się jako, promieniowanie/lub przeniesienie napięcia mięśniowego w odpowiedzi na bodziec zwnętrzny. Inaczej mówiąc, jest to przeniesienie rekacji nerwowo-mięśniowych w celu wywołania napięcia mięśniowego, bez bezpośredniego angażowania mięśni, na których owe napięcie jest wywoływane. Zjawisko "irradiacji" przebiega od mięśni silniejszych do słabszych.
Dzięki takiemu mechanizmowi praca na danych częściach ciała będących np. w unieruchomieniu jest możliwa. Zjawisko "irradiacji" szeroko wykorzystywane jest w koncepcji PNF. Jest to metoda opierająca się na torowaniu nerwowo-mięśniowym. Głównym założeniem tej metody jest wypracowanie u pacjentów takich wzorców ruchowych, aby umożliwić im sprawne funkcjonowanie.

Aby wystąpiło zjawisko "irradiacji" spełnione musi być kilka podstawowych zasad: odpwiednia pozycja ułożeniowa, odpowiedni opór zewnętrzny, zachowana aktywność mięśni synergistycznych, komponenta rotacji itp. Ćwiczenia tego typu muszą być wykonywane tylko pod nadzorem fizjoterapeuty (w indywidualnej pracy pacjent-fizjoterapeuta).

Ponadto, zjawisko "irradiacji" u każdego pacjenta będzie cechą indywidualną. Jedni pacjenci będą reagować efektywniej od drugich, wynika to głównie z tego, że na zjawisko "irradiacji", składa się praca dwóch układów, mięśniowego i nerwowego. U każdego pacjenta, każdy z tych układów pracuje inaczej (bardziej lub mniej efektywnie).

Cele zastosowania "irradiacji" w procesie usprawniania....

Jak już wcześniej pisaliśmy "irradiacja" wykorzystywana jest we wczesnym procesie usprawniania. Dlaczego jest tak ważna???? Otóż, w wielu przypadkach długotrwałe unieruchomienie danego narządu ruchu, niesie za sobą szereg niekorzystnych zmian typu: osłabienie siły mięśniowej lub zanik mięśniowy, które prowadzą do znacznego ograniczenia ruchomości. Poprzez zjawisko "irradiacji" dążymy do wzmocnienia siły i wytrzymałości mięśniowej, poprawy propriocepcji (co ma duże znaczenie w dalszym procesie kształtowania czucia głębokiego i powierzchownego), zmniejszenia dolegliwości bólowych, poprawy krążenia w danym narządzie ruchu, oraz poprawy koordynacji ruchowej. No dobrze, ale pewnie część z Was zastanawia się jak poprzez gips można zwiększyć siłę mięśniową??? Otóż, jak wiadomo, aby możliwy był jakikolwiek ruch, do jego wykonania potrzebny jest impuls nerwowy, gdyż to on pobudza receptory, do wywołania skurczu mięśniowego. Dzięki pracy na zdrowym odcinku układu ruchu, poprzez zjawisko "irradiacji", dochodzi do przenoszenia owych impulsów do kończyny, która jest np. unieruchomiona, co wpływa na wywołanie odpowiedzi na otrzymany impuls nerwowy. Odpowiedzią tą, jest wywołanie reakcji mięśniowej, w postaci napięcia mięśniowego. Działanie to pozwala na utrzymanie siły i wytrzymałości mięśni, pomimo konieczności unieruchomienia. Ponadto, po zakończeniu okresu unieruchomienia, dużo łatwiejszy jest powrót do pełnej sprawności ruchowej.

Zjawisko "irradiacji" coraz częściej jest wykorzystywane w procesie wczesnego usprawniania pacjentów. Stanowi także, jeden z głównych elementów usprawniania pacjentów, po kontuzjach sportowych, gdzie powrót do formy sportowej musi (w ramach możliwości) być jak najszybszy. Dlatego też, wszystkim pacjentom zalecamy, aby w przypadku unieruchomienia narządu ruchu udać się jak najszybciej do gabietów fizjoterapeutycznych, w celu wprowadzenia jak najszybszego leczenia usprawniającego.