Jałowa martwica guzowatości kości piszczelowej (Choroba Osgood-Schlattera)

W dzisiejszym artykule chcielibyśmy przybliżyć Państwu tematykę związaną z Chorobą Osgood-Schlattera znaną również „Jałową martwicą guzowatości kości piszczelowej”. Choroba ta dotyczy w dużej mierze osób aktywnych fizycznie, częściej chłopców niż dziewczyn, pomiędzy 12 – 15 rokiem życia. Zmiana chorobowa może pojawiać się jedno lub dwustronnie. Zmiany chorobowe przebiegają stopniowo, dlatego w pierwszych okresach często są trudne do zdiagnozowania.

 

 

Przyczyny powstawania choroby upatruje się w zaburzeniu ukrwienia w obrębie guzowatości piszczelowej (w wyniku np. niewyleczonych kontuzji i urazów), długotrwałych lub nawracających stanów zapalnych, oraz w wyniku długotrwałych przeciążeń.

Obraz kliniczny

W okolicy guzowatości kości piszczelowej dochodzi do jej pogrubienia, często u młodych pacjentów pojawia się obrzęk i bolesność zwłaszcza po dłuższym biegu, jeździe rowerem czy chodzeniu po schodach. Bardzo często powyższym dolegliwościom towarzyszy także ocieplenie skóry w wyniku toczącego się procesu zapalnego kaletki maziowej, przebiegającej pod więzadłem rzepki, co znacznie wzmaga dolegliwości bólowe podczas czynnego wyprostu w stawie kolanowym z niewielkim oporem. 
W celu zdiagnozowania zmian wykonuje się zdjęcie RTG. W pierwszych okresach choroby, na zdjęciu widoczne są niewielkie zmiany w obrębie poszczególnych struktur, dopiero w kolejnych etapach rozwoju choroby na zdjęciu widoczna jest sklerotyzacja guzowatości piszczeli. W ostrych stanach chorobowych, może dochodzić do oderwania fragmentu kostnego guzowatości kości piszczelowej.

Przebieg leczenia

Leczenie pacjentów, w dużej mierze zależy od stopnia zaawansowania zmian chorobowych.  Jałowa martwica guzowatości kości piszczelowej przebiega z okresami zaostrzeń. Choroba trwa zwykle od kilku miesięcy do około ok. 2 lat.

W okresie zaostrzeń objawów, przebiegających z dużą bolesnością, stosuje się leczenie przeciwbólowe i przeciwzapalne. W tym celu wykorzystuje się zabiegi fizykoterapeutyczne takie jak: laser czy magnetronik. Ponadto,  w przypadku dużej bolesności, stosuje się ortezy na kilka tygodni,
dla unieruchomienia kończyny, a następnie wprowadza się kinezyterapię. Ćwiczenia ruchowe wprowadzane są systematycznie i stopniowo, w celu adaptacji kończyny do obciążeń.  Najważniejszą kwestią jest natomiast ograniczenie aktywności fizycznej, tak aby nie dochodziło do dalszych przeciążeń w obrębie zajętych struktur.

Uwaga!!!! Często wielu pacjentów popełnia błąd, odstępując od kinezyterapii w chwili ustąpienia dolegliwości bólowych. Pamiętać należy, że każde unieruchomienie wymaga odpowiedniego wprowadzenia do aktywności. Ćwiczenia ruchowe mają na celu przygotowanie aparatu mięśniowo-więzadłowego do wysiłku fizycznego.

W przypadku zmian lekkich leczenie opiera się głównie na systematycznej obserwacji stanu chorobowego, często u takich pacjentów zalecana jest kinezyterapia, w celu pobudzenia krążenia w obrębie zajętych struktur. Ponadto w przypadku bolesności pojawiającej się po długim bieganiu, czy jeździe na rowerze, zaleca się zabiegi o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym, a także ochronę przed nadmiernym forsowaniem kończyny.

W niektórych przypadkach, zalecane jest również leczenie operacyjne polegające na wyłyżeczkowaniu rozmiękłego ogniska, usunięcie zmienionej zapalnie kaletki maziowej pod więzadłem rzepki lub usunięcie oderwanego fragmentu kostnego.  Usprawnianie pooperacyjne opiera się głównie na kinezyterapii. Dobrze w takich przypadkach sprawdza się metoda PNF, która może zostać wprowadzona już w pierwszych tygodniach po operacji.