Pierwszy kwartał rozwoju dziecka – najistotniejsze fakty

Pierwsze miesiące w okresie życia dziecka są bardzo ważne w dalszym rozwoju. W pierwszych dwóch miesiącach życia malucha bardzo trudno dostrzec jest wady rozwojowe, dlatego też trzeci miesiąc zwany jest „miesiącem przełomowym”, dziecko wówczas osiąga wiele funkcji ruchowych i wykrycie ewentualnych nieprawidłowości w rozwoju jest łatwiejsze do zdiagnozowania.

Pierwszy miesiąc życia dziecka

W tym okresie życia dziecko ułożone jest w pozycji zgięciowej. Ułożenie główki jest asymetryczne (czyli główka skręcona jest w bok). W pierwszym miesiącu życia występują ruchy globalne całego ciała – czyli tułów zmienia swoją pozycję w zależności od ustawienia główki dziecka. Kończyny górne w pozycji zgięciowej, rączki zamknięte. W pierwszym miesiącu życia występuje odruch chwytny – pojawia się on w chwili dotknięcia dłoniowej części ręki, w efekcie czego maluch bardzo szybko zaciska rączkę (odruch ten zanika około 6 miesiąca życia). W leżeniu na brzuchu dziecko potrafi unieść główkę na krótką chwilę.

Pod wpływem mocnych odgłosów lub silnego światła u dziecka pojawia się gwałtowny odruch, gdzie kończyny górne i dolne prostują się i następuje mocne napięcie mięśni całego tułowia. Dlatego też w pierwszym miesiącu życia nie poleca się zabawek o bardzo intensywnych i szybko zmieniających się barwach lub o silnym brzmieniu.

Drugi miesiąc życia dziecka

W okresie tym dziecko nadal jeszcze utrzymuje pozycje zgięciową ale często dochodzi do wyprostu tułowia (np. podczas zabawy), gdzie maluch prostuje i zgina kończyny dolne i kończyny górne. W okresie tym dziecko nie potrafi jeszcze przekroczyć linii środkowej ciała i bardzo często główka dziecka utrzymywana jest jeszcze w lekkiej asymetrii. Podczas próby chwytu dziecko przyjmuje pozycję szermierza. W leżeniu na brzuchu natomiast dziecko potrafi unieść główkę do 45 stopni i utrzymuje ją w przedłużeniu osi tułowia. Ponadto w leżeniu na brzuchu bardzo często dziecko zaczyna się podpierać na przedramionach, kończyny dolne malucha ustawione są w wyproście, miednica obniża się ku dołowi.

Trzeci miesiąc życia dziecka „miesiąc przełomowy”

W trzecim miesiącu życia dziecka zachodzi wiele zmian. W tym okresie dziecko utrzymuje kontakt wzrokowy (np. wodzi wzrokiem za zabawką). Uwaga !!!!!! Należy pamiętać, że dziecko widzi dobrze dopiero w 8 miesiącu życia, natomiast nawiązywanie kontaktu wzrokowego powinno nastąpić około 3 miesiąca !!!!!!!!!!!!! Główka ułożona w symetrii, pojawiają się ruchy izolowane głowy (czyli dziecko potrafi obracać główkę bez zmiany ułożenia ciała). W leżeniu na plecach kończyny górne i kończyny dolne (w zgięciu i rotacji zewnętrznej) uniesione do góry, dziecko bardzo często bawi się rączkami w ten sposób odkrywa swoje ciało oraz prowadzi rączki w kierunku buzi i chwyta zabawkę podaną z boku. W leżeniu na brzuchu dziecko leży w pełnej symetrii, główka wysoko uniesiona, maluch podpiera się na łokciach. Miednica  spoczywa na podłożu, kończyny dolne w odwiedzeniu, kolanka ugięte, stopy dotykają się.  

Umiejętność stabilnego leżenia na brzuchu pozwoli w kolejnych miesiącach życia rozwinąć wyższe umiejętności tj. sięganie po zabawkę podpierając się tylko na jednej kończynie górnej, przejście do pozycji czworaków, dalej do pozycji siadu i stania.

Nieprawidłowości w rozwoju dziecka – czyli co powinno zaniepokoić rodziców

Brak samodzielnego unoszenia główki w leżeniu na brzuchu, lub brak utrzymywania główki w symetrii w leżeniu na plecach w trzecim miesiącu życia dziecka, oraz brak całkowitego kontaktu wzrokowego, powinno skłonić rodziców do konsultacji swojego maluszka z lekarzem. Pamiętajmy !!!!! Brak w/w funkcji w rozwoju dziecka nie musi oznaczać poważnych wad rozwojowych. Bardzo często brak umiejętności unoszenia główki może wynikać z częstego noszenia dziecka. Dziecko, aby poprawnie się rozwijało musi rozwijać się w pozycji leżenia na plecach oraz na brzuchu !!!!!!!!!! W pierwszym miesiącach życia maluch nie jest zadowolony z faktu leżenia na brzuchu, gdyż musi pokonać siłę grawitacji co nie jest łatwe. Bardzo często rodzice rezygnują w pierwszych dwóch miesiącach życia z układania dziecka na brzuchu. Niestety umiejętność ta jest bardzo ważna i nie należy z niej rezygnować. Ponadto, dziecko nie może pozostać bez rodziców w leżeniu na brzuchu zwłaszcza w pierwszych tygodniach życia !!!!!!!!! Oczywiście jeśli Twój maluch ma gorszy dzień J lub pojawiła się gorączka to nie należy dokładać mu dodatkowej pracy J W tych dniach możemy zrezygnować z układania malucha na brzuchu.

W przypadku braku kontaktu wzrokowego należy skonsultować maluszka z lekarzem okulistą, gdyż bardzo często u dzieci mogą pojawiać się wrodzone wady wzroku, które można bardzo szybko zdiagnozować - odpowiednie leczenie takich wad przynosi wysokie rezultaty leczenia.